Sürücü kursu araç tadilatları; araca eğitmen gaz ve fren pedalı montajı, ek ayna, işaretleme ve kurs kullanımına özel birkaç güvenlik unsurunun eklenip projelendirilmesi işlemidir. Türkiye’de en çok kullanılan şekli “söküm projesi”dir; çünkü kurs süresi biten araç tekrar normal kullanım moduna geri döner. Tadilatın mantığı; aracı kurs kullanımına uygun hale getirmek, iş bitince de fabrika düzenine sorunsuz geri döndürmektir.
Sürücü Kursları Eğitim Araçları Tadilatı (Montaj ve Söküm)
Sürücü Kursları Eğitim Araçları Tadilatı (Montaj ve Söküm)
- Kasım 25, 2025
- Yayınlayan: Proa Mühendislik
Yorum yapılmamış
Eğitmen pedalı sökülür, iz kalabilir; TSE’nin baktığı şey pedala değil fren karakterine uyumdur.
Eğitmen fren pedalı genelde mekanik çubuk/halat sistemiyle aracın ana frenine bağlanır. Montajda kritik olan, pedala verilen kuvvetin fren tepkisini bozmaması ve pedalın zemine sağlam bir braketle tutturulmasıdır. TSE’nin baktığı şey; fren yüksekliği değişmiş mi, pedal boşluğu oluşmuş mu, zeminde çatlama/ezilme var mı. Söküm aşamasında da aracın “eğitim aracı” olduğunu gösteren tüm tertibatlar alınır ve araç tekrar orijinal pedal düzeneğine geri döner. Ek ayna, işaretlemeler, dış etiketler de projede belirtilir. Özetle işin özü: ekleyen de biziz, söken de biziz — ama proje her iki durumda da şart.
⭐ Kullanım Alanları – Hangi Araçlara Yapılır?
Sürücü kursu eğitim tertibatı, düşünüldüğünden çok daha geniş bir araç yelpazesine uygulanır.
Sadece binek otomobil değil; kamyonet, minibüs, panelvan, hafif ticari, SUV ve hatta otobüs sınıfına bile uygulanabilir. Çünkü mevzuat mantığı şudur:
“Aracı hangi sınıf ehliyet için kullanıyorsan, o aracın eğitim versiyonu projelendirilmelidir.”
Bu yüzden;
B sınıfı kurs araçları: Clio, Egea, i20, Corolla, Polo, Fiesta, Seat modelleri
B/BE sınıfı ticari eğitim araçları: Ford Transit, VW Transporter, Mercedes Vito, Opel Vivaro
C/CE sınıfı kamyon–tır eğitim araçları: Ford Cargo, Mercedes Axor/Atego, MAN TGS, Iveco Stralis
D sınıfı otobüs / midibüs eğitim araçları: Isuzu Novo, Otokar Sultan, TEMSA Prestij, büyük otobüsler
Hepsi eğitmen pedalı takılıp eğitim aracına dönüştürülebilir. Türkiye’de çoğu sürücü kursu binek tercih ediyor ama kamyon–tır eğitim araçları da ciddi pazar.
⭐ En Çok Kullanılan Eğitim Aracı Türleri
Binek Eğitim Araçları (en yaygın tür)
Konforlu, ekonomik ve sürüşü kolay olduğu için kursların %70’i bu sınıfı kullanır. Genelde ek fren pedalı + gerektiğinde dış ayna seti takılır.Panelvan / Minibüs Eğitim Araçları
B ve BE sınıfı için kullanılır. Geri manevra derslerinde daha stabil olduğu için özellikle Ford Transit, VW Transporter çok popülerdir.Kamyon / Tır Eğitim Araçları
C ve CE sınıfı adayları için şarttır. Bu araçlarda ek fren pedalı zorunluluğu yoktur ama çoğu kursta güvenlik için takılır.Otobüs / Midibüs Eğitim Araçları
D sınıfı için yapılır. Bunlarda fren pedalı daha büyük braketlerle sabitlenir; proje kısmı daha hassastır çünkü aracın fren devresi daha ağrı yük altındadır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Eğitmen pedalı montajının şasiye değil, kabin tabanına braketle yapılması gerekir; şasi delmek yasaktır.
Fren pedalı montajından sonra aracın fren tepkisi test edilmeli; “pedal boşluk yapıyor” durumu TSE’de red sebebidir.
Ek iç ayna monte edilmişse konsolun tavanı çatlatmaması gerekir; söküm sonrası delik kalırsa kapama yapılmalı.
Kursa özel dış işaretlemeler (ÖĞRENİCİ ARACI vb.) montaj-sökümde yalnızca not olarak eklenir; proje içi zorunlu değildir.
Söküm sonrası aracın kategorisi değişmez; ancak ruhsattaki “EĞİTİM ARACI” ibaresi silinir.
Elektrik bağlantıları varsa (ek stop vb.) sökümde kablo ucu izole edilmeli ve projede belirtilmelidir.
Bilinmesi Gerekenler
Bu araçlar AİTM’ye göre “özel amaçlı tadilat” kapsamındadır — fren sistemine müdahale olduğu için proje zorunludur.
Eğitmen pedalı montajı her araçta aynı değildir; bazı araçlarda zemin ince olur, ek plaka ister.
Söküm projelerinde en çok yapılan hata, “araç orijinal haline döndü” notunun eksik bırakılmasıdır.
TSE’nin önceliği fren güvenliğidir; pedala nasıl basıldığına değil fren karakterinin bozulup bozulmadığına bakar.
Montaj sırasında kablo/halat zemine sürtüyorsa kabul edilmez; çizimde rota belirtilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. Eğitmen pedalı takıldıysa bu artık tadilat sayılır ve projeyle ruhsata işlenmesi gerekir. Aksi halde muayenede, kaskoda ve olası kazada “ruhsat–fiili durum uyuşmazlığı” sıkıntı çıkarabilir
Otomatikte çoğu sürücü kursu sadece ek fren pedalı kullanıyor, bu da pratikte yeterli kabul ediliyor. Manuel araçta ise genelde fren + debriyaj birlikte tercih ediliyor; asıl amaç hocanın aracı güvenle durdurabilmesi.
Tertibat sökülmüş olsa bile ruhsatta hâlâ “eğitim aracı” ibaresi duruyorsa işler karışır. En doğrusu: söküm projesi + ruhsattan şerhin kaldırılması. Böylece araç normal ticari/hususi gibi sorunsuz devredilir.
Önce montaj yapılıyor, proje ile ruhsata “eğitim aracı tertibatı” işleniyor. İş bittikten sonra tertibat sökülüp ikinci bir tadilat projesi ile bu şerh ruhsattan kaldırılıyor. Yani iki aşama: montaj projesi + söküm projesi.
Proje açısından en sağlıklısı, faturalı ve bilinen bir üreticinin sistemini kullanmak. Hem ileride sorumluluk net olur, hem de parça değişimi gerektiğinde izini sürmek kolaylaşır. El yapımı çözümler, özellikle satış ve sigorta tarafında soru işareti oluşturur.
Çıkarma ihtimali yüksek. Araçta fren tertibatı varken ruhsatta görünmüyorsa muayene bunu tadilat olarak görür ve ağır kusur yazabilir. En mantıklısı önce projeyi halletmek, sonra muayeneye girmektir.
Hayır. Sadece yazı, logo, mıknatıslı tabela, ekstra dikiz aynası gibi değişiklikler çoğu durumda tadilat kapsamına girmez. Proje, fren sistemine müdahale edilen durumda devreye girer; yani esas kritik nokta eğitmen fren pedalının varlığıdır.
Sürücü kursu araçlarının tadilatında işin %80’i “fren güvenliği”, %20’si ise “görünür tertibat”tır. Eklenen her parça söküldüğünde aracın orijinal haline dönmesi beklenir. TSE burada takım taklavat istemez; tek derdi aracın fren karakterinin bozulmamış olmasıdır. Bu yüzden pedalı takan kadar söken usta da önemlidir.
Ruhsattaki tek satır ‘EĞİTİM ARACI’ ibaresi silinmezse, araç normal ticari gibi işlem görmez.
Eğitim aracı tadilatları dışarıdan basit görünür ama işin içinde fren, ayna, açıklama notu, söküm beyanı ve ruhsat şerhi gibi birçok küçük detay vardır. Projenin omurgası; yapılan her şeyin teknik resimde net belirtilmesi ve araç orijinal haline tam olarak geri döndüğünün ispat edilmesidir. Bu araçlar yüzlerce öğrencinin elinden geçtiği için güvenlik payı önemlidir. Söküm yapılırken acele edilirse en küçük bir pedal ayarı bile fren karakterini bozabilir. Doğru proje + doğru usta = sorunsuz onay demektir.
⭐ Sürücü Kursu Araçlarının Mantığı
Eğitmen kontrol sistemi, aracın fren hattına paralel çalışan mekanik aktarma mantığıyla çalışır.
Pedala basıldığında eğitmen pedalı aynı kuvveti ana pedala aktarır; sistem hidrolik freni modifiye etmez, sadece baskıyı iletir. Bu yüzden montaj, zemin sağlamlığı, pedal yüksekliği ve kablo-kol hizası doğru ayarlanmalıdır. Projedeki kritik nokta: “Fabrika fren hissi bozulmadan ikinci bir kontrol ilave edilmiştir.”
⭐ Avantajlar – Dezavantajlar
✔ Avantajlar
Aracı tamamen görevine uygun hale getirir, eğitimde risk azaltır.
Eğitmen, aday hata yaptığında saniyeler içinde müdahale edebilir.
Ruhsata işlendiği için muayene & sigorta uyumluluğu sağlar.
Sökülebilir sistem olduğundan araç daha sonra normal ticari/hususi hale döndürülebilir.
Tertibat kaliteli takılırsa, aracın fren hissi değişmez ve fabrika güvenliği korunur.
✖ Dezavantajlar
Ucuz veya el yapımı sistemlerde pedal boşluğu oluşabilir, bu hem eğitim hem muayene için risklidir.
Montaj kötü yapılmışsa zemin sacında çatlama, gevşeme görülebilir.
Söküm sonrası tavan ve taban vidaları doğru kapatılmazsa görsel iz kalır.
Ruhsata işlenmemiş eğitim tertibatı satış ve muayenede sıkıntı çıkarır.
İletişim ve Profesyonel Destek
Projelendirme işlemi ve ruhsata işletme süreci karmaşık görünebilir, ancak uzman ekibimizle her adımı titizlikle yönetiyoruz. Detaylı bilgi, danışmanlık ve destek için bize telefon, e-posta veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.
TSE ve yönetmeliklere uygun tadilat projeleriniz için uzman desteği alın.
Facebook 
Instagram 
Twitter 
YouTube 
LinkedIn 